Door: Team Stadszaken.nl

26 augustus 2019



Rotterdamse Maassilo: graansilo, club, stuwmeer?


Ontwerpbureau KAW viel onlangs in de prijzen met een opzienbarend concept voor de Maassilo van Rotterdam. Door het grote draagvermogen van dit soort oude silo’s (erfgoed) is er 'een enorme kans om een grote duurzame stedelijke batterij in te ontwikkelen.' Hiermee wordt zon- en windenergie opgeslagen in de massa van water en vrijgelaten op het moment dat dat nodig is. Op zo'n manier wordt de noodzakelijke transitie naar energieneutraal wonen in de stad volgens de ontwerpers 'weer een beetje makkelijker.' 


We gebruiken steeds meer duurzame energie. Kenmerk hiervan is dat deze hernieuwbaar is, niet eindigt, maar ook alleen op bepaalde momenten aanwezig: als de zon schijnt of de wind waait. Hierdoor wordt volgens KAW naast de opwekking van energie het management ervan net zo belangrijk en is opslag een vereiste. Batterijen zijn momenteel de meest gangbare oplossing voor deze opslag, maar ontwerpbureau KAW oppert nu een in Nederland nog relatief onbekende manier van energieopslag: in water op grote hoogte. 

In regio’s met grote hoogteverschillen wordt al langer energie opgeslagen door middel van zwaartekracht. Een oneindig beschikbaar principe, volgens KAW. Door water met energie een berg op te pompen en op te slaan in een stuwmeer, kun je duurzame energie gebruiken op het moment dat deze beschikbaar is. Laat je het water weer naar beneden stromen, kun je hiermee stroom produceren op een moment, waar je zelf voor kan kiezen. De effectiviteit van energieverlies tussen oppompen en af laten lopen ligt volgens KAW bij ongeveer 90 procent. 

Deze "Kinetic Storage", of “Pumpspeicher”, zoals dit in Oostenrijk wordt genoemd, bestaat al langer. De toepassing op grote en kleine schaal wordt in gespecialiseerde instituten in Oostenrijk en Duitsland onderzocht. Ook landen als Noorwegen maken hier gebruik van. Nederland kent geen substantiële hoogteverschillen. De hoge structuren zijn gebouwen. Deze kunnen meestal de massa niet dragen, maar grote industriële Silo’s als de Maassilo in Rotterdam kunnnen dat volgens KAW wel. Op zo'n silo (zoals bestudeerd op de Maassilo in Rotterdam en de glasfabriek Schiedam) kun je een bepaalde hoeveelheid water opslaan, afhankelijk van de opslagcapaciteit waar deze ooit voor gebouw is. Afhankelijk van de hoeveelheid cycli (vol- en leeg laten stromen), kun je vooral 24-uurs opslag zeer goed realiseren.