Door: Team Stadszaken.nl

10 juni 2019



Checklist natuurbelangen bij zonneparken waarborgt balans tussen natuur en energietransitie


De Natuur en Milieufederaties en Natuur & Milieu hebben een checklist opgesteld voor de omgang met natuurwaarden bij initiatieven voor grondgebonden zonne-energie. Daarmee wordt het effect van een zonnepark op flora en fauna in kaart gebracht. De komst van een zonnepark zorgt namelijk voor nieuwe omstandigheden, waar diverse flora en fauna nadeel of juist voordeel van kunnen hebben. 


Zonneparken zijn in opkomst in Nederland. Grondgebonden zonne-energie heeft volgens de Natuur en Milieufederaties (NMF’s) en Natuur & Milieu (N&M) vrijwel altijd een effect op lokale natuurwaarden. De komst van een zonnepark zorgt voor nieuwe omstandigheden, waar diverse flora en fauna nadeel of juist voordeel van kunnen hebben. De organisaties zien het belang van grondgebonden zonneparken voor een snelle energietransitie, met rekenschap van natuurwaarden. Door de mogelijkheden voor natuurvriendelijke inpassing beter te benutten, kunnen in sommige gevallen zonneparken bijdragen aan de biodiversiteit én de energietransitie. 

Samenwerking

Het initiatief voor de checklist komt voort uit de Green Deal ‘Participatie van de Omgeving bij Duurzame Energieprojecten’, die op 22 maart 2018 door 27 partijen werd ondertekend. Het doel van de checklist is dat de betrokken partijen bij een nieuw initiatief in goed overleg bepalen welke natuuraspecten extra of juist minder aandacht behoeven, en dat ze afspraken maken over de wijze van vooronderzoek en eventuele realisatie. Dit bespoedigt een zorgvuldige borging van het natuurbelang bij ontwikkeling en exploitatie van projecten, faciliteert procesparticipatie bij projecten en vergroot de kans op acceptatie van nieuwe initiatieven voor grondgebonden zonne-energie.

Locatie

Onderdeel van de checklist is om altijd andere mogelijke locaties binnen het zoekgebied te inventariseren die zich vanuit natuurbelang beter lenen voor grondgebonden zonneparken (bijvoorbeeld bedrijventerreinen, op of langs infrastructuur, parkeerterreinen, oude vuilstortplaatsen).

De eerder gepubliceerde handreiking De Constructieve Zonneladder van de Natuur en Milieufederaties biedt lokale overheden hiervoor een handig stappenplan om samen met de gemeenschap beleid voor zonne-energie uit te werken.

Voorbeelden

Op een aantal plekken in Nederland wordt inmiddels al gewerkt aan zonneparken die moeten bijdragen aan de biodiversiteit. Zo heeft het Waterschap Rivierenland een bijzonder ontwerp gemaakt voor een zonneveld langs de A15. Het perceel grenst aan een belangrijk weidevogelgebied. Besloten is om een deel van het terrein om te vormen tot plasdras (vochtig gebied), deels verweven met het zonneveld. Dit levert positieve effecten op voor verschillende vogelsoorten en insecten.

De Provincie Limburg stelde bij de plannen voor een zonnepark op een voormalig stortterrein in Landgraaf de voorwaarde dat middels de beplanting en verdere inrichting van het terrein de aanwezige natuurwaarden versterkt worden. Idee is nu om het leefgebied van de gladde slang te vergroten door het bos aan de noordkant om te vormen tot heide. De hekken rond het zonneparken worden passeerbaar gemaakt voor de in het gebied foeragerende dassen.