Door: Katja Zweerus

08 juli 2019


Foto: Smiley.toerist

Cees-Jan Pen over retail: ‘We moeten afstappen van die zachte-heelmeesteraanpak in Brabant’


In de centra van Brabantse dorpen en steden schieten de horecazaken als paddenstoelen uit de grond. Cafés en eetgelegenheden nemen in rap tempo leegstaande winkelpanden in, concludeert Omroep Brabant op basis van retailcijfers van de provincie. De centra worden getransformeerd van winkelgebieden tot hoofdzakelijk uitgaansgebieden. Tegelijkertijd gaan plannen voor meer perifere retailmeters gewoon door, waardoor een nog grotere leegloop in de centra dreigt. Fontys-lector Cees-Jan Pen waarschuwt voor een kannibaliserend effect.


Cees-Jan Pen, lector Regionale Concurrentiekracht aan Fontys Hogescholen en deskundige op het gebied van werklocaties en stedelijke en regionale economie, noemt de hoge opkomst van horecazaken in centra ‘mooi meegenomen’. ‘De ambities voor centra in Brabant liggen bij een vitaal en compact centrum. We zien dat de leegstand van winkelpanden daalt, door de stijging van horecagelegenheid, of doordat deze panden worden omgebouwd tot woningen.’

Dit is volgens Pen een positieve ontwikkeling, die past bij de trend dat centra niet alleen moeten fungeren als winkelgebied. ‘Van place to buy naar place to be: wonen, winkelen, horeca en cultuur samengevoegd in één centrum.’ Pen voegt daar wel aan toe dat de horeca-uitbreiding spoedig zijn grens zal bereiken, waardoor het extra belangrijk wordt om 'door te pakken en te kiezen voor compacte en vitale centra.'

Oud versus nieuw

Waar Pen minder rooskleurig over denkt, zijn de meer dan dertig plannen voor meer winkels in Brabant die al klaar liggen bij de gemeenten. ‘Dit zijn veelal oude plannen, die tegen beter weten in niet van de lijst worden geschrapt of die niet vervangen zijn door nieuwe, passende plannen.’ Hierbij speelt geld een belangrijke rol. Volgens Pen zijn gemeenten en regio’s bang om verlies te maken omdat de plannen nou eenmaal reeds zijn ontwikkeld, met bijbehorende begrote inkomsten.

Pen stelt dat deze oude plannen geschrapt moeten worden en er nieuwe, bij de huidige trend passende plannen moeten komen. ‘Niet focussen op de uitbreiding van één branche in de centra, maar juist winkel-, horeca- en woongelegenheden samen met elkaar laten bestaan om zo compacte en vitale centra te creëren.’

‘De toevoeging van heel veel perifere retailmeters in Brabant gaat precies tegen de trend in’, stelt Pen. Twee derde van de bestaande plannen is namelijk buiten dorps- en stadscentra gepland, meldt Omroep Brabant. Pen is bang voor kannibalisatie: de nieuwe winkels aan de stadsranden zullen de winkels in de centra leegtrekken, waardoor deze hun winkelfunctie mogelijk verliezen. ‘Je ondermijnt de investeringen die je doet om het centrum op te knappen. Het kost geld én staat loodrecht tegenover waar Brabant voor moet gaan. Regio’s moeten verliezen nemen in plaats van maken en ze moeten daar snel mee aan de bak. Er moeten knopen worden doorgehakt. We moeten af van die zachte-heelmeesteraanpak, niet méér, maar juist minder winkels.’

Ook interessant: 'Drie innovatieve concepten voor meer beleving in je winkelgebied'